Czym jest energia SHAKTI?

Czym jest energia Śakti?

Śakti (dewanagari: शक्ति) to boska, pierwotna energia żeńska, manifestująca się jako moc tworzenia, podtrzymania i zniszczenia we wszechświecie. Jest żeńskim aspektem Boga, a w tantrze – aspekt żeński Absolutu (Brahmana).

• Etymologia: sanskryckie słowo śakti oznacza „moc”, „siłę”, „energię”, „potencjał twórczy”.

• Esencja: Śakti to dynamiczny aspekt Brahmana, moc kosmiczna, dzięki której absolut manifestuje się, porusza, tworzy, podtrzymuje i rozpuszcza wszechświat.

• Dualizm i jedność: Jeśli Brahman (Śiwa, Purusza) jest czystą świadomością (cit), to Śakti jest jego energią (śakti), czyli ruchem, przejawem, kreatywnością.

• Uosobienie: w tradycji dewicznej i tantrycznej Śakti jest postrzegana jako Bogini-Matka (Durga, Kali, Parwati, Lakszmi, Saraswati).

  
  

Cechy Śakti:

• twórcza (kreuje cały kosmos),

• dynamiczna (nieustanny ruch i przemiana),

• transformująca (prowadzi ku ewolucji świadomości),

• wielowymiarowa (przejawia się jako siła natury, energia psychiczna, duchowa moc).

  
  

Śakti w kontekście Brahmana

• Brahman = absolut, czysta świadomość, bez cech (nirguṇa) i z cechami (saguṇa).

• Śakti to moc Brahmana, dzięki której to, co transcendentne, staje się immanentne.

• Tak jak ogień i jego ciepło są nierozdzielne, tak Brahman i Śakti są jednością.

• Filozofia: bez Śakti Brahman byłby „bezdziałaniowy” (czysta świadomość), a bez Brahmana Śakti byłaby bezkierunkową siłą.

  
  

Śakti w kontekście Mahat-tattvy

• Mahat-tattva = „wielki pierwiastek” kosmologii sankhji, pierwszy przejaw kosmosu z nierozróżnionej prakryti.

• Śakti działa jako impuls budzący prakryti do ruchu.

• Z niej wyłania się Mahat (kosmiczna inteligencja), a z Mahatu rozwija się ego (ahamkāra), umysł (manas), zmysły i elementy subtelne.

• W tym sensie Śakti jest mocą inicjującą kosmiczną ewolucję.

Śakti a Prakṛti – ogólna relacja

• Prakṛti = pierwotna Natura, pramateria, macierz całego wszechświata. To materiał budulcowy kosmosu.

• Śakti = moc, energia, dynamika, która porusza i aktywizuje Prakṛti.

• Bez Śakti, Prakṛti pozostaje w stanie równowagi i bezruchu (avyakta – nieprzejawiona).

• Kiedy Śakti działa, Prakṛti zaczyna ewoluować, przechodząc przez trzy guṇy i rodząc cały kosmos.

  
  

Prakṛti jako Yogamāyā – Śakti zasłaniająca i objawiająca

• Yogamāyā to aspekt Prakṛti będący Śakti, która zarówno ukrywa prawdziwą naturę Brahmana, jak i objawia ją joginowi, gdy ten osiąga czystość.

• Dlatego Prakṛti-Śakti jest jednocześnie:

  • Avidyā-śakti – mocą iluzji, niewiedzy, przywiązania do materii.

  • Vidyā-śakti – mocą wiedzy, wyzwalającą duszę z cyklu narodzin i śmierci.

  
  

Śakti w kontekście energii Kundalinī

• Kundalinī Śakti to uśpiona moc duchowa w ciele człowieka, symbolicznie zwinięta w trzech i pół zwojach u podstawy kręgosłupa (w mulādhāra-czakrze).

• Jej przebudzenie i wznoszenie się przez czakry ku sahasrāra to proces oświecenia.

• Jest to mikrokosmiczny przejaw tej samej kosmicznej Śakti, która porusza galaktyki.

• Wznosząc się, oczyszcza kanały energii (nāḍī), harmonizuje prānę i prowadzi ku zjednoczeniu z najwyższą świadomością (Śiwa).

  
  

Śakti w kontekście 3 ciał (śarīra) i 5 kosha

3 ciała:

1. Sthūla śarīra (ciało fizyczne) – Śakti przejawia się jako siła życiowa, metabolizm, ruch.

2. Sūkṣma śarīra (ciało subtelne) – Śakti działa jako umysł, emocje, zmysły, prāna.

3. Kāraṇa śarīra (ciało przyczynowe) – Śakti objawia się jako mūla-śakti, potencjał karmy i samskār.

   
   

5 koshas (powłok):

1. Annamaya-kosha (pokarmowa) – Śakti to siła odżywiania i wzrostu.

2. Prāṇamaya-kosha (energetyczna) – Śakti jako prāna.

3. Manomaya-kosha (mentalna) – Śakti jako wibracja myśli i emocji.

4. Vijñānamaya-kosha (mądrości) – Śakti jako intuicja i świadomość kosmiczna.

5. Ānandamaya-kosha (błogości) – Śakti jako moc ekstazy i duchowego spełnienia.

   
   

Śakti w kontekście Prāny

• Prāna to oddech życia, subtelna energia krążąca w ciele.

• Śakti jest źródłem i dynamiką prāny.

• Prāna ma pięć głównych aspektów (prāna, apāna, samāna, udāna, vyāna) - wszystkie są manifestacją Śakti w mikroświecie ciała.

  
  

Śakti w kontekście Aury

• Aura to pole energetyczne otaczające istotę żywą.

• Śakti manifestuje się w aurze jako:

  • siła witalna (kolor, jasność, intensywność),

  • emocje i mentalne wibracje (zmiany barw),

  • duchowe promieniowanie (złote i białe światło u osób zaawansowanych).

• Im bardziej kundalinī jest aktywna i im czystsze są koshas, tym bardziej aura staje się przejrzystym przejawem Śakti.

Podsumowanie:

Śakti jest kosmiczną mocą Brahmana, przenikającą każdy poziom istnienia: od absolutu, przez ewolucję kosmosu (mahat-tattva, prakryti), przez boską iluzję (yogamāya), po energię w człowieku (kundalinī, prāna, aura). Jest jednocześnie transcendentna i immanentna -wieczna dynamika świadomości, moc stwarzania i moc wyzwalania.