W pismach wedyjskich, zwłaszcza w Upaniszadach (m.in. Yogatattva Upanishad, Shandilya Upanishad, Varaha Upanishad) oraz w tantrach takich jak Śiva Saṁhitā, Haṭha Yoga Pradīpikā czy Gheranda Saṁhitā, czakry (sanskryt: cakra – „koło”, „wir”, „okrąg”) to ośrodki energii świadomości znajdujące się w sukshma śarīra – ciele subtelnym człowieka.

Nie są fizycznymi organami, lecz energetycznymi wirami prany, które regulują:

• działanie ciała fizycznego,

• emocje,

• myśli i percepcję,

• rozwój duchowy.

  
  

Czakry są połączone siecią nadi – subtelnych kanałów energii. W pismach pojawia się liczba 72 000 nadi, spośród których najważniejsze to:

• Ida,

• Pingala,

• Sushumna – kanał centralny, w którym budzi się Kundalini.

W tekstach tantrycznych czakry opisuje się jako lotusy (padma) o określonej liczbie płatków, symbolizujących:

• wibracje dźwiękowe (bija mantra),

• funkcje psychiczne i duchowe,

• energie kosmiczne manifestujące się w człowieku.

W każdej czakrze „śpi” określona śakti – energia, która po przebudzeniu otwiera wyższe stany świadomości.

Źródło ich mocy: Prana i Kundalini

Czakry są stacjami transformacji prany – energii życia.

W hatha jodze i tantrze uważa się, że pełna moc czakr ujawnia się, gdy Kundalini Shakti budzi się w Mūlādhārze i wznosi wzdłuż kanału Sushumna aż do Sahasrary, jednocząc:

• Shakti (energia)

• Shiva (czysta świadomość)

To połączenie oznacza samadhi, stan najwyższej świadomości.

 1. MŪLĀDHĀRA (czakra korzenia) मुळाधार

Nazwa sanskrycka: मुळाधार (Mūlādhāra – „korzeń, podstawa”)

Lokalizacja: podstawa kręgosłupa, perineum

Żywioł: Ziemia (Pṛthivī tattva)

Kolor w tantrach: czerwony, rubinowy

Lotos: 4 płatki

Bīja mantra: LAM

Yantra: żółty kwadrat – symbol ziemi

Deva: Brahmā

Śakti: Ḍākinī

Zwierzę: słoń Airāvata

Nadi: siedziba uśpionej Kundalinī zwiniętej trzykrotnie i pół

Granthi: Brahma granthi – pierwszy „węzeł” duchowy

Aura: Tworzy silną, „ciężką” czerwoną aurę. Tworzy połęczenie ziemią i ciałem fizycznym.

Funkcja: Stabilność, przetrwanie, bezpieczeństwo, relacja z materią i ciałem fizycznym.

Wibracja (Hz): Około 256 Hz (ton C).

Przynależność do ciała: Układ kostny, nogi, stopy, jelita, nadnercza.

Zablokowanie: Lęki egzystencjalne, brak stabilności finansowej i emocjonalnej, poczucie „oderwania od ziemi”, problemy z układem odpornościowym, chroniczny niepokój.

Równowaga: Poczucie bezpieczeństwa, stabilność życiowa, odwaga, zdrowie fizyczne, zdrowa relacja z materią i ciałem.

Nadmiar energii: Nadmierna chciwość, materializm, upór, skłonność do przemocy lub agresji, obsesja na punkcie przetrwania.

Opis według pism:W Śat-Cakra-Nirūpaṇa Muladhara jest fundamentem całego ciała subtelnego. W niej spoczywa Kundalini jako „świecąca jak błyskawica”. Brahma mieszka tu jako strażnik materii.Odpowiada za: stabilność, bezpieczeństwo, siłę życiową, przetrwanie, zmysły.

2. SVĀDHIṢṬHĀNA (czakra sakralna) स्वाधिष्ठान

Nazwa sanskrycka: स्वाधिष्ठान (Svādhiṣṭhāna – „miejsce własności, jaźni”).

Lokalizacja: obszar narządów płciowych

Żywioł: Woda (Āpas tattva)

Kolor: pomarańczowy / biało-perłowy (w tantrach – jak księżyc)

Lotos: 6 płatków

Bīja mantra: VAM

Yantra: księżycowy półksiężyc

Deva: Vishnu

Śakti: Rākiṇī

Zwierzę: krokodyl (makara)

Funkcja: Emocje, kreatywność, seksualność, przyjemność, twórczy potencjał.

Aura: Ciepła, pomarańczowa poświata związana z radością i przyjemnością życia.

Wibracja (Hz): Około 288 Hz (ton D).

Przynależność do ciała: Układ rozrodczy, nerki, pęcherz, biodra, dolna część kręgosłupa.

Zablokowanie: Brak pasji, zablokowana kreatywność, poczucie winy, niskie libido, problemy w relacjach, chłód emocjonalny.

Równowaga: Płynność emocji, zdrowa ekspresja seksualności, kreatywność, radość, empatia.

Nadmiar energii: Uzależnienia (np. od seksu, jedzenia), nadmierna emocjonalność, manipulacje, obsesja przyjemnościami.

Opis według pism:W Shiva Samhita Swadhisthana jest „oceanem samskar”, siedliskiem emocji, pamięci karmicznej i pragnień. To brama kreacji – zarówno fizycznej, jak i twórczej.Odpowiada za: seksualność, kreatywność, emocje, pragnienia i smak życia.

3. MAṆIPŪRA (czakra splotu słonecznego) मणिपूर

Nazwa sanskrycka: मणिपूर (Maṇipūra – „miasto klejnotów”).

Lokalizacja: okolice pępka

Żywioł: Ogień (Tejas tattva)

Kolor: żółty, złoty

Lotos: 10 płatków

Bīja mantra: RAM

Yantra: czerwony trójkąt ognia

Deva: Rudra (forma Śiwy)

Śakti: Lakiṇī

Zwierzę: baran

Funkcja: Wola, moc osobista, kontrola, energia działania i pewność siebie.

Aura: Jasna, słoneczna, promieniująca energią życiową i wewnętrzną mocą.

Wibracja (Hz): Około 320 Hz (ton E).

Przynależność do ciała: Wątroba, trzustka, żołądek, układ pokarmowy, przepona.

Zablokowanie: Brak pewności siebie, poczucie bezsilności, problemy z trawieniem, niska motywacja, brak granic w relacjach.

Równowaga: Pewność siebie, zdrowa asertywność, optymizm, siła działania, dobre zdrowie trawienne.

Nadmiar energii: Kontrola nad innymi, wybuchowość, arogancja, dominacja, skłonność do gniewu.

Opis według pism:W Gheranda Samhita Manipura jest przedstawiona jako ognisty ośrodek przemiany i digestii prana-agni. Władca ognia, Rudra, daje tu moc siły woli i transformacji.Odpowiada za: energię życiową, wolę, ego, oczyszczanie, determinację, moc działania.

4. ANĀHATA (czakra serca) अनाहत

Nazwa sanskrycka: अनाहत (Anāhata – „niedotknięty, czysty dźwięk”).

Lokalizacja: środek klatki piersiowej

Żywioł: Powietrze (Vāyu tattva)

Kolor: zielony / różowy / w tantrach „świecący jak dym”

Lotos: 12 płatków

Bīja mantra: YAM

Yantra: sześciopromienista gwiazda (dwóch trójkątów)

Deva: Īśa / ŚivaŚakti: Kakiṇī

Zwierzę: antylopa

Funkcja: Miłość, współczucie, harmonia, zdolność do uzdrawiania, równowaga między sferą fizyczną a duchową.

Kolor: Zielony (czasem z różowym odcieniem).

Aura: Miękka, kojąca zielona aura, emanująca miłością i spokojem.

Wibracja (Hz): Około 341 Hz (ton F).

Przynależność do ciała: Serce, płuca, układ krążenia, grasica, ramiona, ręce.

Zablokowanie: Brak miłości do siebie, poczucie osamotnienia, niezdolność do wybaczenia, trudności w relacjach, choroby serca i płuc.

Równowaga: Bezwarunkowa miłość, spokój, empatia, harmonia, zdrowie emocjonalne.

Nadmiar energii: Nadopiekuńczość, zbyt duże poświęcenie, obsesja na punkcie innych kosztem siebie.

Opis według pism:W Yogatattva Upanishad Anahata jest centrum pranayamy i subtelnych dźwięków anahata-nada – „dźwięku nieuderzonego”, który w medytacji prowadzi do samadhi.Odpowiada za: miłość, współczucie, praniczną energię życia, oddech, spokój, empatię.

5. VIŚUDDHA (czakra gardła) विशुद्ध

Nazwa sanskrycka: विशुद्ध (Viśuddha – „oczyszczenie, czystość”)

Lokalizacja: gardło

Żywioł: Eter / przestrzeń (Ākāśa tattva)

Kolor: błękitny

Lotos: 16 płatków

Bīja mantra: HAM

Yantra: biały krąg

Deva: Pañcavaktra Śiva (Sziwa pięciotwarzowy)

Śakti: Śākiṇī

Zwierzę: biały słoń

Funkcja: Komunikacja, prawda, wyrażanie siebie, kreatywne słowo.

Kolor: Błękitny, jasnoniebieski.

Aura: Delikatna, przejrzysta, błękitna aura wzmacniająca jasność myśli i słowa.

Wibracja (Hz): Około 384 Hz (ton G).

Przynależność do ciała: Tarczyca, gardło, krtań, uszy, układ oddechowy.

Zablokowanie: Nieśmiałość, strach przed mówieniem prawdy, problemy z komunikacją, choroby gardła i tarczycy.

Równowaga: Klarowna mowa, prawda, swoboda wyrażania emocji i idei, kreatywna ekspresja.

Nadmiar energii: Nadmierna gadatliwość, arogancja w mowie, krytycyzm, kłamstwa.

Opis według pism:W Śiva Samhita, Vishuddha jest bramą przejawienia dźwięku, mantry i wibracji. To miejsce, gdzie prana staje się słyszalna – jako nada.Odpowiada za: komunikację, ekspresję, czystość, prawdę, inspirację duchową, mantry.

6. ĀJÑĀ (czakra trzeciego oka) आज्ञा

Nazwa sanskrycka: आज्ञा (Ājñā – „polecenie, wiedza”)

Lokalizacja: między brwiami

Żywioł: manas (umysł subtelny)

Kolor: indygo / biały

Lotos: 2 płatki

Bīja mantra: OM / KSHAM (w niektórych tantrach)

Yantra: biały lingam lub czarny „bindu”

Deva: Ardhanārīśvara (połączenie Śiwy i Śakti)

Śakti: Hakiṇī

Funkcja: Intuicja, mądrość, wyobraźnia, wizje, dostęp do wyższej świadomości.

Kolor: Indygo (głęboki niebiesko-fioletowy).

Aura: Promienna, ciemnoniebieska, z mistyczną poświatą.

Wibracja (Hz): Około 426 Hz (ton A).

Przynależność do ciała: Mózg, oczy, układ nerwowy, przysadka mózgowa.

Zablokowanie: Brak intuicji, zamknięty umysł, problemy ze wzrokiem, niezdolność do podejmowania decyzji.

Równowaga: Klarowna wizja życia, głęboka intuicja, świadomość duchowa, zdolność przewidywania.

Nadmiar energii: Ucieczka w iluzje, nadmierne fantazjowanie, obsesje duchowe.

Opis według pism:Według Shat-Cakra-Nirupana, Ajna to siedziba guru w ciele, miejsce gdzie dualność znika. W tej czakrze rozpala się Dżńana – prawdziwa wiedza.Odpowiada za: intuicję, widzenie subtelne, sny, jasność umysłu, poznanie, kontrolę nad prana.

7. SAHASRĀRA (czakra korony) सहस्रार

Nazwa sanskrycka: सहस्रार (Sahasrāra – „tysiąc płatków”)

Lokalizacja: szczyt głowy

Żywioł: ponad żywiołami – świadomość czysta

Kolor: biały / złoty / fioletowy

Lotos: 1000 płatków

Bīja mantra: brak jednej – symboliczna sylaba OM

Deva: Śiva jako Paramashiva

Śakti: Parā Śakti / Kundalini w jedności z Śivą

Funkcja: Jedność z kosmosem, duchowe oświecenie, kontakt z boskością i wyższym „Ja”.

Kolor: Fioletowy lub biały (świetlisty, złoty blask).

Aura: Promienna, jasna aura, często postrzegana jako „korona światła” nad głową.

Wibracja (Hz): Około 480 Hz (ton B).

Przynależność do ciała: Szyszynka, mózg, układ nerwowy.

Zablokowanie: Poczucie braku sensu życia, depresja, odcięcie od duchowości, chroniczny smutek.

Równowaga: Stan oświecenia, wewnętrzny pokój, mądrość, harmonia z Wszechświatem.

Nadmiar energii: Oderwanie od rzeczywistości, obsesja na punkcie duchowości, brak zakotwiczenia w materii.

Opis według pism:W Yoga Kundalini Upaniṣad, Shiva Samhita i Shat-Cakra-Nirupana Sahasrara to brama do turīya – „czwartego stanu”, poza jawą, snem i snem głębokim.Jest miejscem zjednoczenia Kundalini Shakti z Śivą – oświecenie, moksha, najwyższa świadomość.Odpowiada za: transcendencję, jedność, samadhi, doświadczenie Atmana.