BRAHMAN - PRAWDA ABSOLUTNA

Czym jest Brahman?

Brahman w Wedach i filozofii hinduizmu to Absolut, Nieskończona Rzeczywistość, Podstawa istnienia, Świadomość, która sama w sobie jest pełnią. Nie jest on bogiem w sensie osobowym, lecz raczej wszechobecną, pozbawioną cech (nirguṇa) i zarazem przejawiającą się w cechach (saguṇa) zasadą istnienia.

• Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad (2.1.20):„Brahman jest prawdą Prawdy, oddechem życia, fundamentem wszechświata.”

• Chāndogya Upaniṣad (6.2.1):„To, co jest subtelne, jest tym, co prawdziwe. To, co jest subtelne, jest Jaźnią. To jesteś ty (Tat Tvam Asi).”

• Mundaka Upaniṣad (2.2.11):„Brahman jest wieczny, nieskończony, nieskalany, niezniszczalny; kto Go poznaje, staje się nieśmiertelny.”

Brahman jest wszędzie i wszytsko spoczywa na Brahmanie.

Brahman a Śakti

• Brahman jest czystą świadomością, nieporuszoną i bezprzejawową.

• Śakti jest jego mocą, jego aspektem dynamicznym, energią przejawienia. Filozofia śakta i tantryczna mówi:

  • Brahman bez Śakti jest jak ogień bez płomienia – istnieje, lecz nie przejawia się.

  • Śakti bez Brahmana jest jak płomień bez ognia – niemożliwa, bo nie miałaby podstawy.

    
    

Kena Upaniṣad (2.4):„To nie oczami widzimy, lecz dzięki temu, co sprawia, że oczy widzą. To jest Brahman, nie to, co ludzie czczą.”

Komentarze śakta dodają: to „co sprawia” – jest właśnie Brahman, a jego sprawcza moc – Śakti.

Brahman a Pięć Kosha i Trzy Ciała

Według filozofii wedyjskiej człowiek składa się z pięciu powłok (pañca kośa) oraz trzech ciał (śarīra-traya). Wszystkie te warstwy mają swoje źródło w Brahmanie i prowadzą ku Niemu.

Pięć Kosha:

1. Annamaya kośa – powłoka ciała fizycznego (z pokarmu).

2. Prāṇamaya kośa – powłoka energii życiowej (prāna).

3. Manomaya kośa – powłoka umysłu i emocji.

4. Vijñānamaya kośa – powłoka wiedzy, intelektu i rozróżnienia.

5. Ānandamaya kośa – powłoka błogości, najsubtelniejsza, najbliższa Brahmanowi.

Taittirīya Upaniṣad (2.1.1):„Z Brahmana rodzi się pokarm, z pokarmu istoty, z istot oddech, umysł, rozum i szczęście.”

Każda kosha jest stopniem, przez który świadomość (atman) przenika w kierunku Brahmana.Brahman jest ostatecznym „ciałem” poza koszami – czystą Jaźnią.

Trzy Ciała:

1. Sthūla śarīra – ciało fizyczne.

2. Sūkṣma śarīra – ciało subtelne (umysł, prana, zmysły).

3. Kāraṇa śarīra – ciało przyczynowe (źródło karmy, nasiona doświadczeń).

   
   

Brahman przekracza wszystkie trzy, jest ich podstawą i tym, co istnieje, gdy znikają w samadhi.

Brahman a Prāna

• Prāna jest manifestacją energii Brahmana w świecie żywym.

• Nie jest tym samym co Brahman, lecz jest jego mocą działającą w ciele i kosmosie.

  
  

Prāśna Upaniṣad (2.13):„Tak jak szprychy są osadzone w piaście koła, tak wszystko osadzone jest w prānie – Rig, Yajur, Sāma, ofiary, wojownicy, brāhmaṇowie.”

Komentatorzy mówią: prāna jest ruchem Brahmana w świecie, podczas gdy Brahman sam w sobie pozostaje nieruchomy.

Brahman a Energia Kundalinī

• Kundalinī jest Śakti uśpioną w człowieku, potencjalną mocą, która wznosi się przez suṣumnā-nāḍī ku Brahmanowi.

• Jej przebudzenie prowadzi do zjednoczenia Śakti (energia wznosząca się) z Brahmanem (Świadomością w sahasrāra).

• Gdy Kundalinī osiąga czakrę korony, mistyk doświadcza jedności Ātman – Brahman.

  
  

Śiva Saṁhitā (5.78):„Gdy śakti obudzi się i wzniesie ku górze, jogin dostrzega Brahmana wewnątrz siebie i staje się wolny.”

Synteza

• Brahman jest oceanem świadomości.

• Śakti jest falą tego oceanu.

• Koshas i ciała są zasłonami Brahmana.

• Prana jest tchnieniem Brahmana w świecie.

• Kundalinī jest drogą, która prowadzi jednostkową świadomość do pełnego zanurzenia w Brahmanie.

  
  

Dlatego mędrcy mówią:„Atman = Brahman” – wewnętrzne Ja i Absolut są jednym, a wszystkie zasłony, energie i ruchy są jedynie drogą powrotu do tej jedności.